اولین کسی که موضوع شهادت را بوجود آورد ابراهیم بن یسار بود که عبدالکریم شهرستانی مورخ مشهور –صاحب کتاب الملل و النحل- می نویسد: که یازدهمین مورد از تفردات او توهین به بزرگان صحابه(رض) بود . او داستان دروغین جعل کرد و گفت : عمر(رض) در روز بیعت شکم حضرت فاطمه(رض) را زد و او سقط جنین کرد و گفت: خانه را با ساکنانش بسوزانید که ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه که اهل سنت هم نیست ، می گوید : آن روایت هایی که نقل شده که به خانه فاطمه(رض) هجوم آورده اند و اینکه هیزم جمع کردند تا خانه اش را بسوزانند ، این یک روایت واحدی است که معتبر نیست نه در مورد صحابه(رض)، بلکه در مورد هیچ مومنی این گمان نمی رود که این کار را بکند.

محدثان می‌گویند: عمل صالح رکن ایمان است، اما رکن از دو قسم تشکیل می‌گردد، اصلی و فرعی، و عمل از ارکان فرعی به شمار می‌آید. نظیر شاخه درخت که با جدا شدن، نام درخت بر او صدق می‌کند. معتزله و خوارج نیز از کسانی هستند که ایمان را از سه امر فوق مرکب دانسته‌اند به گونه‌ای که با فقدان یکی از آن‌ها ایمان نیز از بین می‌رود؛ زیرا قاعده‌ی عقلی بر آن است که مرکب با بعضی از اجزا منتفی می‌شود.

به پیروان ابومنصور محمد بن محمد ماتریدی -که از اکابر علمای علم کلام در سمرقند می باشد- ماتریدی می گویند . وی زمان زیادی را به دفاع از اهل سنت و رد معتزله پرداخت و در این زمینه کتاب «التوحید» و شرح کتاب «فقه اکبر» امام ابوحنیفه را به رشته تحریر درآورد . در سال 333 هجری در سمرقند دارفانی را وداع گفت و به دیار حق شتافت . پیروان ایشان مشهور به ماتریدی هستند که ما احناف در عقاید کلامی از ایشان پیروی می کنیم

توحید ربوبیت این است که خداوند را رب حقیقی دانسته و او را خالق و مالک بداند و توحید الوهیت این است که مسلمان خدا را تنها معبود خود قرار دهد و او را عبادت کند ، هر دعایی و هر راز و نیازی که داشته باشد، فقط از الله بخواهد و از غیر او مدد نجوید ، چرا که خواستن و دعا کردن عین عبادت است و عبادت مختص الله است پس دعا و راز و نیاز باید از الله باشد و شرک در الوهیت این است که هر کاری که برآوردن آن مختص الله است از دیگران خواسته شود.

واقعه غدیر خم به طور خلاصه از این قرار است که: در 25 ذی القعده سال 10 هجری رسول خدا(ص) با اجتماع عظیمی از اصحاب برای ادای حج فرض به مکه رفتند. و این تنها حج پیامبر در تمام عمرشان بود و چون در آخرین سال زندگی حضرت روی داد آنرا حجه الوداع می گویند.

حضرت علی که در یک ماموریت جنگی به یمن فرستاده شده بود، کسی را به جای خود بر لشکریان خویش گمارده، چند قربانی برای حج پیامبر برداشت و به رسول خدا(ص) پیوست.